Psychoterapia uzależnień u dorosłych

Psychoterapia uzależnień u dorosłych pomaga osobom, które tracą kontrolę nad alkoholem, substancjami psychoaktywnymi, hazardem, lekami, seksem, internetem, telefonem lub innymi zachowaniami nałogowymi. W Cogito Rzeszów terapia koncentruje się na rozpoznaniu mechanizmu uzależnienia, sytuacji wyzwalających przymus oraz konsekwencji nałogu dla zdrowia, relacji i pracy. Z konsultacji warto skorzystać, gdy pojawia się poczucie utraty kontroli, ukrywanie zachowań, konflikty z bliskimi lub powtarzające się nieudane próby ograniczenia nałogu.

Leczenie uzależnień za główny cel stawia wyzwolenie Pacjenta od czynnika, który to go uzależnił. Po przebyciu terapii oczekiwane jest, że Pacjent zaprzestanie stosować daną substancję psychoaktywną lub praktykować dane zachowanie (lub że przynajmniej znacznie zmniejszy się ich częstość występowania), ale istotne są te inne cele terapii uzależnień takie jak zredukowanie szkodliwych skutków nałogu, powrót do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie, poprawa relacji ze sobą samym i innymi.

Psychoterapia uzależnień to proces terapeutyczny, który pomaga ludziom radzić sobie z uzależnieniem od substancji lub zachowań, takich jak alkohol, narkotyki, hazard czy kompulsywne jedzenie. Poniżej przedstawiamy kluczowe cele i korzyści wynikające z psychoterapii uzależnień.

• Zrozumienie uzależnienia: Psychoterapia pomaga zrozumieć mechanizmy uzależnienia i fakt, że jest to choroba przewlekła, która wpływa zarówno na ciało, jak i umysł pacjenta.
• Identyfikacja czynników ryzyka: Terapeuta pomaga pacjentowi zidentyfikować czynniki ryzyka, które mogą prowadzić do uzależnienia, takie jak genetyka, środowisko, stres czy traumy z przeszłości.
• Nauka zdrowych strategii radzenia sobie: Psychoterapia pomaga pacjentom zastąpić destrukcyjne zachowania zdrowymi strategiami radzenia sobie, takimi jak medytacja, ćwiczenia fizyczne czy rozwijanie zainteresowań.
• Praca nad współistniejącymi problemami: Wiele osób uzależnionych zmaga się również z problemami psychicznymi, takimi jak depresja czy lęk. Terapeuta może pomóc pacjentowi zrozumieć i leczyć te współistniejące problemy.
• Wspieranie abstynencji: Głównym celem psychoterapii uzależnień jest pomoc pacjentowi w utrzymaniu abstynencji od substancji czy zachowań uzależniających.
• Poprawa jakości życia: Psychoterapia pomaga pacjentom poprawić jakość życia poprzez naukę zdrowych strategii radzenia sobie i pracę nad poprawą relacji z innymi.
• Wsparcie dla rodziny: Uzależnienie wpływa na całą rodzinę. Psychoterapia może pomóc członkom rodziny pacjenta zrozumieć uzależnienie i nauczyć się, jak mogą pomagać bliskiemu w trudnych chwilach.
• Pomoc w nawrotach: Nawroty są częstą częścią procesu zdrowienia. Terapeuta może pomóc pacjentowi zrozumieć, co prowadzi do nawrotów i jak można im zapobiegać w przyszłości.
• Przywracanie poczucia kontroli: Uzależnienie może sprawić, że człowiek czuje się bezsilny. Psychoterapia może pomóc pacjentowi odzyskać poczucie kontroli nad swoim życiem.

Psychoterapia uzależnień to skomplikowany proces, który wymaga zaangażowania zarówno ze strony pacjenta, jak i terapeuty. Współpraca z terapeutą może pomóc pacjentom zrozumieć swoje uzależnienie, nauczyć się zdrowych strategii radzenia sobie i pracować nad poprawą jakości życia.

Terapia uzależnień opiera się na różnorakich oddziaływań psychoterapeutycznych. W niektórych przypadkach Pacjentom wdrażane jest leczenie farmakologiczne (ściśle współpracujemy z psychiatrami), jednakże w leczeniu uzależnień zasadniczo odgrywa ono pomocniczą rolę i wykorzystuje się je np. wtedy, kiedy u pacjenta stwierdzone zostaną np. zaburzenia nastroju. Liczne oddziaływania medyczne mogą być również wdrażane pacjentom w początkowym okresie terapii uzależnień.

Uzależnienia mogą dotyczyć substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, leki), ale także zachowań, takich jak kompulsywne korzystanie z internetu, hazard, objadanie się czy pracoholizm. Często są one mechanizmem ucieczki od stresu, trudnych emocji lub nierozwiązanych problemów. Psychoterapia uzależnień pomaga zrozumieć przyczyny nałogu, nauczyć się skutecznych strategii radzenia sobie z pokusami oraz odbudować kontrolę nad własnym życiem.

Efekty psychoterapii uzależnień

• Zmniejszenie potrzeby sięgania po substancje lub destrukcyjne zachowania – pacjent uczy się alternatywnych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami i napięciem.
• Odbudowanie poczucia kontroli – terapia pomaga odzyskać sprawczość i przejąć odpowiedzialność za własne decyzje, zamiast działać pod wpływem przymusu.
• Lepsze zrozumienie mechanizmów uzależnienia – pacjent odkrywa, jakie czynniki wywołują głód substancji lub zachowań oraz jak skutecznie im przeciwdziałać.
• Poprawa relacji z bliskimi – praca terapeutyczna pomaga naprawić szkody wyrządzone przez uzależnienie w życiu osobistym i społecznym.
• Zmniejszenie ryzyka nawrotów – pacjent zdobywa konkretne narzędzia, które pomagają utrzymać abstynencję i zapobiegać powrotowi do destrukcyjnych nawyków.
• Lepsze radzenie sobie ze stresem i emocjami – terapia uczy zdrowych sposobów regulacji emocjonalnej bez uciekania się w nałogowe zachowania.

Długoterminowe korzyści psychoterapii uzależnień

• Odbudowanie zdrowego stylu życia – rezygnacja z uzależnienia prowadzi do poprawy zdrowia fizycznego i psychicznego, lepszego snu oraz większej energii do działania.
• Zwiększenie odporności na pokusy i sytuacje wyzwalające – pacjent uczy się rozpoznawać swoje słabe punkty i skutecznie reagować na trudne momenty bez ulegania nałogowi.
• Poprawa funkcjonowania w pracy i życiu społecznym – terapia pomaga odbudować relacje zawodowe, rodzinne i społeczne, które często ulegają pogorszeniu w wyniku uzależnienia.
• Wzmocnienie poczucia własnej wartości – wyjście z nałogu pozwala na odbudowanie pozytywnego obrazu siebie i przejęcie kontroli nad własnym życiem.
• Lepsza jakość życia i trwałe zmiany – psychoterapia uzależnień pozwala nie tylko zerwać z nałogiem, ale także stworzyć fundamenty pod bardziej satysfakcjonujące i świadome życie.

Psychoterapia uzależnień to proces, który pomaga nie tylko w zerwaniu z destrukcyjnymi nawykami, ale także w odbudowie zdrowej relacji z samym sobą i otoczeniem. Dzięki wsparciu terapeutycznemu możliwe jest odzyskanie kontroli, znalezienie nowych dróg radzenia sobie z trudnościami i stworzenie bardziej stabilnej, wolnej od nałogów przyszłości.

Terapia uzależnień ma na celu pomóc Pacjentom/Klientom których życie zawładnął nałóg. Alkohol, narkotyki, hazard, seks, telefony czy leki to tylko niektóre z obszarów które w naszych czasach najmocniej uzależniają.

Psychoterapia uzależnień jest formą leczenia skierowaną do osób borykających się z uzależnieniem od substancji lub zachowań, które negatywnie wpływają na ich życie. Oto kilka grup osób, które mogą skorzystać z psychoterapii uzależnień:

• Osoby uzależnione od substancji psychoaktywnych: W tym przypadku mowa o uzależnieniach od alkoholu, narkotyków, leków czy nikotyny. Jeśli regularnie używasz jakiejkolwiek substancji w celu radzenia sobie z trudnościami życiowymi, psychoterapia może być dla Ciebie pomocna.
• Osoby uzależnione od zachowań: Uzależnienia behawioralne obejmują na przykład hazard, kompulsywne zakupy, nadmierne korzystanie z Internetu czy kompulsywne jedzenie. Jeśli Twoje zachowanie wpływa negatywnie na Twoje życie, psychoterapia może Ci pomóc.
• Osoby z nawrotami uzależnienia: Jeśli masz za sobą próby rzucenia nałogu, ale doświadczałeś nawrotów, psychoterapia może pomóc Ci zrozumieć, co prowadzi do nawrotów i jak ich unikać.
• Osoby z problemami psychicznymi towarzyszącymi uzależnieniu: Wielu ludzi z uzależnieniami boryka się również z problemami psychicznymi, takimi jak depresja czy lęk. Psychoterapia może pomóc w leczeniu tych problemów i uzależnienia jednocześnie.
• Bliscy osób uzależnionych: Uzależnienie to choroba, która wpływa na całą rodzinę. Jeśli ktoś, kogo kochasz, ma problem z uzależnieniem, psychoterapia może pomóc Ci zrozumieć, jak możesz mu pomóc i jak dbać o siebie.
• Młodzież z problemami uzależnienia: Młodzież często eksperymentuje z substancjami psychoaktywnymi, co może prowadzić do uzależnienia. Psychoterapia może pomóc młodym ludziom zrozumieć konsekwencje ich wyborów i znaleźć zdrowsze sposoby radzenia sobie z trudnościami.
• Osoby potrzebujące wsparcia w trakcie zdrowienia: Jeśli jesteś w procesie zdrowienia z uzależnienia, psychoterapia może pomóc Ci utrzymać trwałość w abstynencji i pracować nad problemami, które mogły przyczynić się do Twojego uzależnienia.

Warto zauważyć, że nie ma jednego "typu" osoby, która powinna skorzystać z psychoterapii uzależnień. Każdy, kto czuje, że jego życie jest negatywnie wpływane przez uzależnienie, może skorzystać z tej formy terapii. Ważne jest, aby szukać pomocy, jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia w walce z uzależnieniem.

1. Skąd mam wiedzieć, że to już uzależnienie, a nie tylko nawyk?

O uzależnieniu może świadczyć utrata kontroli: pacjent obiecuje sobie, że przestanie albo ograniczy, ale wraca do picia, brania, grania, telefonu, pornografii, zakupów lub innych zachowań mimo szkód.

Ważny sygnał to także ukrywanie problemu, usprawiedliwianie go, narastające konflikty, zaniedbywanie obowiązków i poczucie przymusu. Psychoterapia uzależnień pomaga rozpoznać mechanizm nałogu i przerwać automatyczne działanie.

2. Czy muszę chcieć pełnej abstynencji, żeby zacząć terapię?

Nie zawsze pacjent przychodzi od razu z gotową decyzją o abstynencji. Często zaczyna od ambiwalencji: część osoby chce przestać, a część nadal szuka ulgi w nałogu.

Na terapii można uporządkować, co pacjent traci przez uzależnienie, jakie ma realne ryzyka i jaki cel jest bezpieczny. Przy wielu uzależnieniach abstynencja jest najstabilniejszym kierunkiem pracy, ale pierwszy krok to uczciwe zobaczenie problemu.

3. Czy terapia pomaga, jeśli ciągle wracam do nałogu po kilku dniach albo tygodniach?

Tak. Nawroty nie oznaczają, że terapia nie ma sensu. Pokazują raczej, że trzeba dokładniej rozpoznać sytuacje wyzwalające: samotność, napięcie, złość, wypłatę, imprezy, konflikty, nudę, wstyd albo kontakt z określonymi osobami.

Psychoterapia pomaga przygotować plan na głód, ryzykowne momenty i „myśli pozwalające”, czyli takie, które prowadzą do złamania wcześniejszych postanowień.

4. Czy uzależnienie od telefonu, internetu albo hazardu leczy się tak samo jak alkoholizm?

Mechanizm bywa podobny: przymus, utrata kontroli, narastające szkody i trudność w przerwaniu zachowania. Różnica polega na tym, że w uzależnieniach behawioralnych często nie chodzi o całkowite usunięcie danej aktywności, ale o odzyskanie kontroli i zmianę jej funkcji.

W terapii analizuje się, po co pacjent sięga po telefon, gry, hazard, pornografię, zakupy lub internet: czy ucieka od napięcia, samotności, pustki, złości, nudy albo poczucia porażki.

5. Czy bliscy mogą coś zrobić, jeśli osoba uzależniona zaprzecza problemowi?

Tak, ale pomaganie nie powinno polegać na kontrolowaniu, kryciu, spłacaniu długów, tłumaczeniu nieobecności ani braniu odpowiedzialności za skutki nałogu. To często nieświadomie podtrzymuje problem.

Bliscy mogą potrzebować własnej konsultacji, żeby nauczyć się stawiać granice, przestać wzmacniać uzależnienie i chronić siebie. Uzależnienie dotyka nie tylko osoby pijącej, biorącej lub grającej, ale całego systemu rodzinnego.

6. Kiedy przy uzależnieniu potrzebny jest lekarz albo detoks?

Pomoc medyczna może być konieczna, gdy osoba jest uzależniona od alkoholu, leków uspokajających, opioidów lub innych substancji i po odstawieniu pojawiają się silne objawy: drżenie, majaczenie, drgawki, omamy, zaburzenia świadomości, silne pobudzenie albo ryzyko samouszkodzenia.

Psychoterapia jest ważna, ale nie zastępuje bezpiecznego odtrucia, gdy organizm jest fizycznie zależny od substancji. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia potrzebna jest pilna pomoc medyczna.